Ongeveer dertig jaar geleden heb ik een boek gelezen van Erich Fromm, getiteld: ‘Een kwestie van hebben of zijn – grondslagen voor een nieuwe levensoriëntatie in de consumptiemaatschappij’.
Erich Fromm wordt wel gezien als de grondlegger van de humanistische psychologie en schrijvend over zijn werk en de analyses die hij maakte kom ik tegelijkertijd terug op een eerdere belofte om wat meer hierover te vertellen.
Destijds heb ik het boek heel aandachtig gelezen en vond ik het ook zeker wel interessant.
(Voor diegenen voor wie Erich Fromm een totale onbekende is, via deze link kun je wat meer over hem lezen en hoewel de onderwerpen waarover hij schrijft behoorlijk zwaar lijken, kan ik zijn werken absoluut aanraden)
.
Hij beschrijft in dit werk o.a. de noodzaak van mentaliteitsverandering en analyseert twee fundamentele bestaanswijzen: de bestaanswijze van het hebben en de bestaanswijze van het zijn.
Om eerlijk te zijn ontging me de eerste keer dat ik het las, de essentie van zijn verhaal voor een groot deel.
Laat ik dat maar wijten aan mijn jeugd en onbezorgde levenshouding in die jaren…
Maar ondanks dat, had het zeker wel indruk op me gemaakt en kennelijk ook zoveel dat ik er nooit toe kwam om het in te leveren bij een kringloopwinkel of gewoon bij het oud papier te leggen.
En ik ben er achteraf ook heel blij om, want 30 jaar later heb ik het boek uit mijn inmiddels fors gegroeide bibliotheek gepakt en ben ik er opnieuw aan begonnen en ik ben ook wel tot de conclusie gekomen dat zijn analyses over de ontwikkeling van de mens als zijnde de grootse belofte (en het uitblijven van die belofte), vanuit zijn perspectief bekeken althans, door mij wel gewaardeerd worden.
Hij vertelt uitvoerig over de denkbeelden die op enig moment zijn ontstaan die hebben geleid tot het radicale hedonisme en over de tegenhangers hiervan die door de grote leermeesters uit China, India en het nabije Oosten verspreid werden als zijnde de theorie van het welzijn van de mens.
In één van mijn eerdere blogs, heb ik wijsheden geciteerd van de dalai lama (spiritueel leider van het Tibetaanse boeddhisme).
Hij verkondigde de theorie van het welzijn van de mens.
Ik kan me overigens voorstellen dat je zoiets hebt van: ‘waar heeft die Bert het nou toch weer over?’
Het lijkt alsof dit voorgaande niets te maken heeft of heel ver weg staat van hetgeen er op dit moment in de wereld gaande is.
Dit is echter niet zo. Hetgeen Erich Fromm over de grootse belofte schrijft en wat bijvoorbeeld een dalai lama verkondigde heeft alles te maken met ons huidig handelen en de effecten die dit handelen voor de wereld, onze omgeving heeft. Laat ik het anders formuleren: ze doen een beroep op onze verantwoordelijkheid als mens om bewust te zijn van onze gedachten en ons handelen wat daaruit voortvloeit.
De geschiedenis heeft ons inmiddels wel geleerd dat de kloof tussen arm en rijk steeds breder geworden is, dat de grootse belofte dat alle mensen in de wereld welvaart zouden kennen als gevolg van het industriële tijdperk niet is uitgekomen, dat de onbeperkte bevrediging van verlangens niet heeft geleid tot welzijn en ook niet de weg is naar geluk.
De re-integratiemarkt heeft zichzelf grotendeels kapotgemaakt omdat het te vaak niet kon waarmaken wat ze beloofden en m.i. heeft dit voor een belangrijk deel gelegen aan het doel dat nagestreefd werd.
Of beter gezegd: dat men bij het nastreven van de doelstelling mensen langdurig uit een uitkeringssituatie te laten stromen, voorbij is gegaan aan een hele belangrijke voorwaarde, namelijk eerst te werken aan welzijn bij mensen.
(Waarmee ik overigens ook niet wil zeggen dat het hebben van een baan geen invloed hoeft te hebben op het gevoel van welzijn…)
Het is echter een illusie te denken dat het hebben van een baan alles oplost. Het achterblijven van duurzame uitstroom bewijzen dit m.i.
Ik heb de wijsheid niet in pacht, maar durf wel te stellen dat hetgeen ik tegenkom in mijn activiteiten, de vele gesprekken die ik voer en de vele boeken en artikelen die ik lees, mij bevestigen in mijn idee dat mensen vooral aandacht en liefde nodig hebben. Dat mensen zich weer veel meer bewust moeten worden van die liefde en van die groots(t)e belofte die wij als mens zijn.
Het is niet zonder reden dat ik zoveel waarde hecht aan qi en de beoefening van qigong en aikido. Het zijn stuk voor stuk manieren om dichter bij jezelf te komen en een gevoel van welzijn bevorderen, niet in de laatste plaats door te gaan werken en denken vanuit ontspanning. Door dit ook gezamenlijk te doen worden inzichten verkregen dat we elkaar ook nodig hebben om ons persoonlijk te kunnen ontwikkelen. Vanuit deze nieuwe inzichten en het bevorderen van intrinsieke motivatie kunnen vervolgens vervolgstappen worden genomen.
Kerken lopen leeg en dat, terwijl de kerk juist die plaats is en bedoeld is om als ontmoetingsplaats te kunnen fungeren zodat mensen elkaar kunnen bemoedigen, naar elkaar kunnen luisteren en voor elkaar kunnen bidden. Is dat niet heel erg vreemd?
In een eerder blog heb ik ook verteld wat de ware betekenis van de samourai is: iemand die trouw dienst verleent aan de macht van de liefde. Het is ook niet zonder reden dat ik geloof in Gods woord en wel omdat Hij liefde ís.
Ik heb in dit blog verschillende invalshoeken kort aangestipt die van verschillende werelden lijken te komen, maar feitelijk juist heel erg nauw met elkaar verbonden zijn en waar we ook van kunnen leren.
Als laatste wil ik verwijzen naar 1Korintiërs 13 vers 1 en 2, waar gesproken wordt over de liefde en de betekenis hiervan voor ons leven.
God dienen, God kennen en Hem zoeken is volgens mij de enige manier om die ‘grootse belofte’ waar Erich Fromm over schrijft tot uiting te laten komen.
Ik wil je uitdagen hierover na te denken.
Ik wil je bij deze ook graag uitnodigen om te reageren op wat ik nu geschreven heb.
Be blessed by The Best,
Bert
Ik stel het zeer op prijs om feedback van je te mogen ontvangen.
Daarvoor verzoek ik je onderstaand formulier in te vullen.
Alvast bedankt!







